هاشم معروف الحسني ( مترجم : حميد ترقى جاه )
238
سيرة المصطفى ( ص ) ( فارسي )
آنكه پيامبر آخرين پايگاههاى يهود را نابود ساخت ، از چيره شدن بر او نااميد گشتند و قريش نيز تا دو سال يا بيشتر بنا به اختلاف روايات با او پيمان عدم درگيرى برقرار ساخته بود . ( 1 ) سير دعوت از حجاز به بيرون آن در كتابهاى سيره آمده است كه پيامبر پس از آنكه از گسترش دعوت در شبه جزيره اطمينان يافت ، به بيرون آن روى آورد . آن حضرت فرستادگان خود را به سوى هرقل امپراطور روم ، خسرو پادشاه ايران ، مقوقس در مصر ، نجاشى در حبشه و كارگزار كسرى در سرزمين يمن فرستاد . هرقل و خسرو آن روز در رأس دو حكومت از نيرومندترين حكومتهاى آن زمان بودند . پيامبر مهرى ساخت كه بر آن محمد رسول الله كنده شده بود . وى به هرقل چنين نگاشت : « بسم الله الرحمن الرحيم ، من محمد بن عبد اللّه الى هرقل عظيم الرّوم ، سلام على من اتّبع الهدى ، امّا بعد فانّى ادعوك الى دين الاسلام ، اسلم تسلم يؤتك اللّه اجرك مرّتين ، فان تولّيت فانّما عليك اثم الاريسيّين » ( بنام خداوند بخشندهء مهربان ، از محمد بن عبد الله به هرقل ، بزرگ روم . درود بر آنكه از هدايت پيروى كند ، اما بعد ، من تو را به دين اسلام فرامىخوانم ، اسلام بياور تا بىگزند مانى و خداوند پاداش ترا دو چندان دهد ، و اگر روى بگردانى گناه مردمت بر گردن توست . ) « يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ » ( آل عمران / 64 ) ( اى اهل كتاب به سوى كلمهاى كه ميان ما و شما مشترك است فراز آييد . به اين كه جز الله را نپرستيم و چيزى را با او انباز نگيريم و برخى از ما برخى ديگر را بجاى خداوند صاحب اختيار خويش نگيرد . ) ( 2 ) پيامبر نامه را به همراه دحية بن خليفهء كلبى به سوى قيصر روم فرستاد . همچنين به هر پادشاه و فرمانروائى همينگونه نامه نگاشت ، و نامهء كسرى را